Dialogues, continuité, ouverture

perspectives comparatistes au XXIe siècle

Auteurs

DOI :

https://doi.org/10.60056/CCL.2025..11-25

Mots-clés :

littérature comparée, comparatisme littéraire postclassique, ouverture, dialogue, continuité, interdisciplinarité

Résumé

Cet article représente une introduction au dossier de la revue Colloquia Comparativa Litterarum (volume 11, 2025), consacré au thème « Dialogues, continuité, ouverture : perspectives comparatistes au XXIe siècle ». Une définition des trois concepts est proposée à la lumière des étapes marquantes de l’évolution du comparatisme littéraire français le long du XXe et au XXIe siècle. La transition du comparatisme classique vers un comparatisme postclassique suppose la diversification des méthodes et un certain décloisonnement disciplinaire. Or, chacun des articles présentés dans cette introduction, suit une (au moins) ligne comparative en concordance avec les nouvelles voies de la discipline : dialogues entre littérature et arts ou sciences, dialogues entre continents (l’Europe et l’Afrique), entre époques (le Moyen Age et la période contemporaine), mises en parallèle d’écritures féminines, mais aussi d’écritures et solidarités féministes, continuité, enfin, des études comparatives classiques, évoluant vers un élargissement postclassique de leurs sujets, objets et méthodes.

Biographie de l'auteur

  • Antoaneta Robova, Université de Sofia „St. Kliment Ohridski“

    Antoaneta Robova is an Associate Professor of 20th and 21st century French Literature at the Department of Romance Studies, Faculty of Classical and Modern Philology, Sofia University “St. Kliment Ohridski”. She defended a PhD in Comparative Literature in 2012. She is the author of the book (in Bulgarian) Artistic Characters and Cycle of Arts in Eric-Emmanuel Schmitt’s Prose Writings (St. Kliment Ohridski University Press, 2022) and has published articles on numerous contemporary authors (Milan Kundera, Eric-Emmanuel Schmitt, Jean-Marie Gustave Le Clézio, Romain Gary, Annie Ernaux, etc.) She conducts research on French literature, comparative literature, literary stylistics and myth criticism.

Références

Aretov, N. (2007). Interdistsiplinarnostta: Nachin na upotreba. CALIC. Retrieved from https://calic-bg.eu/conferens/interdisciplinarity/51-interdisciplinarity-how-to-use-it.html

Georgiev, N. (1987). Malchalivite dialozi v literaturata . Ezik i literatura, (1). Retrieved from https://liternet.bg/publish/ngeorgiev/m_s/malch.htm

Kirova, D. (2020). Mediyni dialozi. Nyamo kino - nemskoezichna literatura ot nachaloto na XX vek. UI „Episkop Konstantin Preslavski“.

Kolarova, V. (2007). Interartistichniyat fenomen prez « Opiti » na Montaigne i « Mobile » na Butor, «Katalonskata gradina » na Butor i Badin.... . Prostranstvo & forma.

Protohristova, K. (Ed.). (2008). Mozart – literaturni syuzheti, tematizatsii, konteksti . Plovdivski universitet/Letera.

Robova, A. (2022). Tvorcheski figuri i kragovrat na izkustvata v prozata na Eric-Emmanuel Schmitt . UI „Sv. Kliment Ohridski“.

Stantcheva, R. L. (2020). Sravnitelnoto literaturoznanie vav vremeto na interdistsiplinarnostta. Balkanski primeri i svetovni vazmozhnosti . Lyuboslovie, (20), 42–60.

Stantcheva, R. L. (2014). Hudozhnikat Zhorzh Papazov kato pisatel. Verbalizatsiya na syurrealnoto. Kolibri.

Tzankova, T. (2023). Portretat v literaturata na Modernizma (Oscar Wilde, James Joyce, José Augusto Trinidad Martínez Ruiz „Asorin“) . Filologicheski forum – Experior.

Brunel, P. (1989a). Introduction. In P. Brunel & Y. Chevrel (Eds.), Précis de littérature comparée (pp. 11–27). PUF.

Brunel, P. (1989b). LITTÉRATURE - La littérature comparée. In Encyclopædia Universalis. Retrieved April 15, 2025, from https://www.universalis.fr/encyclopedie/litterature-la-litterature-comparee/

Brunel, P., Pichois, C., & Rousseau, A.-M. (2009). Qu’est-ce que la littérature comparée? (2e éd.). Armand Colin.

Chevrel, Y. (1989). La littérature comparée (Collection "Que sais-je?"). PUF.

Chevrel, Y. (2023). La Littérature comparée (8e éd.). PUF.

Chevrel, Y., & Brunel, P. (1989). Avant-propos. In P. Brunel & Y. Chevrel (Eds.), Précis de littérature comparée (pp. 9–11). PUF.

Clémenceau, J. (2024). Compte rendu. Colloque international d’Etudes Romanes (CIER), novembre 2023. Philological forum, 10(19), 229–233.

Clerc, J.-M. (1989). La littérature comparée devant les images modernes. Cinéma, photographies, télévision. In P. Brunel & Y. Chevrel (Eds.), Précis de littérature comparée (pp. 263–298). PUF.

Cohn, D. (1981). La transparence intérieure. Modes de représentation de la vie psychique dans le roman. (A. Bony, Trans.). Seuil. (Original work published 1978)

Colonna, V. (2004). Autofiction et autres mythomanies littéraires. Tristram.

Conway, M. A. (2009). Episodic memories. Neuropsychologia, 47(14), 2305–2313.

Conway, M. A., & Loveday, C. (2010). Accessing Autobiographical Memories. In J. H. Mace (Ed.), The act of remembering, toward an understanding of how we recall the past (pp. 56–70). Wiley-Blackwell.

Conway, M. A., & Pleydell-Pearce, C. W. (2000). The Construction of Autobiographical Memories in the Self-Memory System. Psychological Review, 107(2), 261–288.

Doubrovsky, S. (1977). Fils. Galilée.

Franco, B. (2016). La littérature comparée. Histoire, domaines, méthodes. Armand Colin.

Gefen, A. (2021). L’idée de littérature. De l’art pour l’art aux écritures d’intervention. Corti.

Genette, G. (1982). Palimpsestes. La littérature au second degré. Seuil.

Gliksohn, J.-M. (1989). Littératures et arts. In P. Brunel & Y. Chevrel (Eds.), Précis de littérature comparée (pp. 245–262). PUF.

Jakobson, R. (1959). On Linguistic Aspects of Translation. In R. Brower (Ed.), On translation (pp. 232–239). Harvard University Press.

Jenny, L. (1976). La stratégie de la forme. Poétique, 27, 257–281.

Jetchev, G. (2024). Évolution des études romanes en Bulgarie à travers les étapes de développement d’un département universitaire. Philological forum, 10(20), 30–43.

Kristeva, J. (1969). Seméiotiké, recherche pour une sémanalyse. Seuil.

Kundera, M. (2000). Les testaments trahis. Gallimard.

Lejeune, P. (1975). Le Pacte autobiographique. Seuil.

Pichois, C., & Rousseau, A.-M. (1967). La littérature comparée. Armand Colin.

Riffaterre, M. (1979). La Production du texte. Seuil.

Robova, A., & Velinova, M. (2022). Normes et réécritures, mythes et reformulations: le cas des littératures romanes. Philological forum, 8(15), 19–32.

Samoyault, T. (2014). L’intertextualité. Mémoire de la littérature. Armand Colin.

Slavova, K., Boof-Vermesse, I., & Dineva, E. (Eds.). (2018). Visual Worlds: The Aesthetics and Politics of Affect. Mondes visuels: esthétique et politique de l’affect. Polis Publishers.

Velinova, M. (2022). Normes et variations, réécritures des normes : le cas des langues romanes. Philological Forum, 8(16), 17–29.

Zink, M. (2000). Du même au même. Traduire et récrire. In C. Galderisi & G. Salmon (Eds.), Perspectives médiévales, Supplément au numéro 26, Actes du colloque Translatio medievale, Mulhouse, 11-12 mai 2000 (26).

Téléchargements

Publiée

2025-10-14

Numéro

Rubrique

I. Dialogues, continuité, ouverture: le cas des littératures romanes

Comment citer

Dialogues, continuité, ouverture: perspectives comparatistes au XXIe siècle. (2025). Colloquia Comparativa Litterarum, 11, 11-25. https://doi.org/10.60056/CCL.2025..11-25